Giá xăng Việt Nam có thực sự thấp hơn nhiều nước?

26/05/2018 08:34

Xét trong mối tương quan giữa giá xăng – tổng mức tiêu thụ xăng – thu nhập bình quân đầu người, giá xăng của Việt Nam không hề rẻ so với các nước như Bộ Tài chính viện dẫn. Cùng tìm hiểu bên dưới.

Giá xăng Việt Nam có thực sự thấp hơn nhiều nước?Người Việt đang chi gần 30% thu nhập chỉ để trả tiền xăng. (Ảnh: Gia Bảo)

Bộ Tài chính lấy lý do việc tăng giá xăng vì giá trong nước còn thấp hơn so với nhiều quốc gia trong khu vực và đề xuất tăng kịch khung thuế môi trường đối với xăng dầu là để phù hợp với thông lệ quốc tế.

Vậy cùng tìm hiểu xem mức thu nhập và giá xăng của các nước đang như thế nào.

Dựa trên báo cáo nghiên cứu của Bloomberg về biến động giá xăng tại 61 quốc gia trong quý 1/2018 và thống kê giá xăng tại Globalpetrolprices.com, cho thấy giá xăng Việt Nam tại thời điểm 21/5/2018 là 0,93 USD/lít (~ 21.223 đồng/lít) (1), cao hơn giá xăng tại Mỹ là 0,77 USD/lít; tại Nga là 0,68 USD; và thậm chí cao hơn cả Indonesia và Malaysia – hai nước có trữ lượng dầu tương đồng với Việt Nam.

Mặc dù vậy, giá xăng Việt Nam vẫn thấp hơn nhiều nước khác, và thấp thứ 14/62 nước nếu tính cả Việt Nam vào danh sách nghiên cứu của Bloomberg (2).

Giá xăng Việt Nam có thực sự thấp hơn nhiều nước?(Nguồn số liệu: Bloomberg/Liên Bộ Công thương – Bộ Tài chính/globalpetrolprices.com | ĐVT: USD/lít)

Theo biểu đồ bên trên, giá xăng Việt Nam đang thấp hơn nhiều so với Lào (1,24 USD/lít), Campuchia (1,09 USD), Thái Lan (1,13 USD) và nhiều nước Đông Nam Á khác.

Vậy phải chăng người Việt Nam thật sự đang được hưởng lợi nhờ giá xăng rẻ hơn so với nhiều quốc gia khác?

Tính riêng lẻ giá xăng thì quả đúng là vậy, nhưng chỉ một yếu tố giá xăng đơn lẻ chắc hẳn không thể phản ánh đầy đủ bức tranh tổng thể.

Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta kết hợp giá xăng với mức thu nhập bình quân đầu người trên ngày? Biểu đồ tiếp theo sẽ cho chúng ta câu trả lời.

Giá xăng Việt Nam có thực sự thấp hơn nhiều nước?(Nguồn số liệu: Bloomberg/Liên Bộ Công thương – Bộ Tài chính/globalpetrolprices.com | ĐVT: USD/lít)

Theo biểu đồ bên trên, giá xăng Việt Nam đang thấp hơn nhiều so với Lào (1,24 USD/lít), Campuchia (1,09 USD), Thái Lan (1,13 USD) và nhiều nước Đông Nam Á khác.

Vậy phải chăng người Việt Nam thật sự đang được hưởng lợi nhờ giá xăng rẻ hơn so với nhiều quốc gia khác?

Tính riêng lẻ giá xăng thì quả đúng là vậy, nhưng chỉ một yếu tố giá xăng đơn lẻ chắc hẳn không thể phản ánh đầy đủ bức tranh tổng thể.

Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta kết hợp giá xăng với mức thu nhập bình quân đầu người trên ngày? Biểu đồ tiếp theo sẽ cho chúng ta câu trả lời.

Giá xăng Việt Nam có thực sự thấp hơn nhiều nước?(Nguồn số liệu: Bloomberg/IMF | ĐVT: USD/người/ngày)

Dựa trên dữ liệu thu nhập bình quân đầu người/ngày của các quốc gia từ Bloomberg và IMF, có thể tính toán được mức độ “ăn mòn” của mỗi lít xăng vào thu nhập hàng ngày của người dân ra sao.

Chẳng hạn tại Việt Nam, với thu nhập bình quân người vào khoảng 7 USD/ngày, thấp hơn cả Lào (xem bảng số liệu đầy đủ bên dưới), nhưng chi phí 1 lít xăng lại “ngốn” hết 13,3% thu nhập hàng ngày của người Việt.

Giá xăng Việt Nam có thực sự thấp hơn nhiều nước?(Nguồn số liệu: Bloomberg/IMF | ĐVT: USD/người/ngày)

Dựa trên dữ liệu thu nhập bình quân đầu người/ngày của các quốc gia từ Bloomberg và IMF, có thể tính toán được mức độ “ăn mòn” của mỗi lít xăng vào thu nhập hàng ngày của người dân ra sao.

Chẳng hạn tại Việt Nam, với thu nhập bình quân người vào khoảng 7 USD/ngày, thấp hơn cả Lào (xem bảng số liệu đầy đủ bên dưới), nhưng chi phí 1 lít xăng lại “ngốn” hết 13,3% thu nhập hàng ngày của người Việt.

Giá xăng Việt Nam có thực sự thấp hơn nhiều nước?(Nguồn số liệu: Bloomberg/IMF)

Lúc này, có thể thấy rằng giá xăng đã thực sự không còn rẻ khi so sánh với mức thu nhập tương ứng của người dân. Biểu đồ trên cho thấy xếp hạng lập tức đảo chiều, Việt Nam chỉ còn thấp hơn Campuchia, Lào và Ấn Độ về khả năng chi trả chi phí cho 1 lít xăng.

Việc Bộ Tài chính viện dẫn giá xăng Việt Nam thấp hơn Thái Lan, Hàn Quốc hay Singapore, Mỹ, Nga… đều đã không còn đúng, vì tỷ lệ giá xăng chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong thu nhập hàng ngày của người dân các quốc gia đó, với tỷ lệ tương ứng như sau: 5,5%, 1,6%, 1%, 0,5%, 2,2%.

Tuy nhiên, điều bất ngờ chưa dừng lại ở đó.

Giá xăng Việt Nam có thực sự thấp hơn nhiều nước?(Nguồn số liệu: Bloomberg/IMF)

Lúc này, có thể thấy rằng giá xăng đã thực sự không còn rẻ khi so sánh với mức thu nhập tương ứng của người dân. Biểu đồ trên cho thấy xếp hạng lập tức đảo chiều, Việt Nam chỉ còn thấp hơn Campuchia, Lào và Ấn Độ về khả năng chi trả chi phí cho 1 lít xăng.

Việc Bộ Tài chính viện dẫn giá xăng Việt Nam thấp hơn Thái Lan, Hàn Quốc hay Singapore, Mỹ, Nga… đều đã không còn đúng, vì tỷ lệ giá xăng chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong thu nhập hàng ngày của người dân các quốc gia đó, với tỷ lệ tương ứng như sau: 5,5%, 1,6%, 1%, 0,5%, 2,2%.

Tuy nhiên, điều bất ngờ chưa dừng lại ở đó.

Giá xăng Việt Nam có thực sự thấp hơn nhiều nước?(Nguồn số liệu: Bloomberg/globalpetrolprices.com)

Khi tiếp tục đưa thêm yếu tố tổng mức tiêu thụ xăng bình quân đầu người của các quốc gia vào các mối tương quan, thì Việt Nam lúc này nổi bật hoàn toàn với một tỷ lệ chi phí tiền xăng chiếm đến 28% thu nhập năm của 1 người – cao hơn gấp 7 lần nước “đội sổ” danh sách xếp hạng của Bloomberg là Mexico (chiếm 3,82% thu nhập).

Điều này có nghĩa, người Việt kiếm được 10 đồng trong 1 năm thì hết gần 3 đồng dùng để chi trả tiền xăng, cao gấp 14 lần Mỹ, Nga và Indonesia; gấp hơn 50 lần Trung Quốc, Singapore và Hồng Kông – Mức chi trả cao đáng kinh ngạc, hoàn toàn không tương xứng với thu nhập còn thấp của người dân Việt Nam, và trong điều kiện là nước có trữ lượng dầu mỏ lớn.

Dựa trên các con số thực tiễn nêu trên, liệu rằng Bộ Tài chính nên cân nhắc lại các tính toán của mình, đặc biệt khi đại diện của Bộ mới đây còn dẫn chứng nhận định của TS. Huỳnh Thế Du cho rằng “mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng của Việt Nam cần phải điều chỉnh ở mức từ 10.000-20.000 đồng/lít” như thể giá xăng Việt Nam vẫn còn quá thấp và người dân vẫn còn khả năng chi trả lớn.

Giá xăng Việt Nam có thực sự thấp hơn nhiều nước?(Nguồn số liệu: Bloomberg/globalpetrolprices.com)

Khi tiếp tục đưa thêm yếu tố tổng mức tiêu thụ xăng bình quân đầu người của các quốc gia vào các mối tương quan, thì Việt Nam lúc này nổi bật hoàn toàn với một tỷ lệ chi phí tiền xăng chiếm đến 28% thu nhập năm của 1 người – cao hơn gấp 7 lần nước “đội sổ” danh sách xếp hạng của Bloomberg là Mexico (chiếm 3,82% thu nhập).

Điều này có nghĩa, người Việt kiếm được 10 đồng trong 1 năm thì hết gần 3 đồng dùng để chi trả tiền xăng, cao gấp 14 lần Mỹ, Nga và Indonesia; gấp hơn 50 lần Trung Quốc, Singapore và Hồng Kông – Mức chi trả cao đáng kinh ngạc, hoàn toàn không tương xứng với thu nhập còn thấp của người dân Việt Nam, và trong điều kiện là nước có trữ lượng dầu mỏ lớn.

Dựa trên các con số thực tiễn nêu trên, liệu rằng Bộ Tài chính nên cân nhắc lại các tính toán của mình, đặc biệt khi đại diện của Bộ mới đây còn dẫn chứng nhận định của TS. Huỳnh Thế Du cho rằng “mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng của Việt Nam cần phải điều chỉnh ở mức từ 10.000-20.000 đồng/lít” như thể giá xăng Việt Nam vẫn còn quá thấp và người dân vẫn còn khả năng chi trả lớn.

Bảng số liệu chi tiết đo lường tác động giá xăng trên thu nhập:

 Bảng số liệu chi tiết đo lường tác động giá xăng trên thu nhập:

Theo Dân Trí

Bảng số liệu chi tiết đo lường tác động giá xăng trên thu nhập:

 Bảng số liệu chi tiết đo lường tác động giá xăng trên thu nhập:

Theo Dân Trí


Hậu Hà